Trong khi nhổ răng có thể xảy ra các tai nạn làm hại răng cho bệnh nhân như :

 Gãy chiếc răng đang nhổ.

  ♦    Nguyên nhân.      

◦   Nhổ sai kỹ thuật hoặc thiếu khéo léo.

◦    Răng giòn như răng sữa, răng người già.

◦    Răng có lỗ sâu to.

◦    Răng có chân dị dạng

Tai nạn làm hại răng trong khi nhổ răng

  ♦     Xử trí.

Nếu hỏ mặc, chân răng có khuynh hướng tự sa thải ra ngoài, nhưng thường hơn, những chân răng này sinh ra tai nạn nhiễm khuẩn.

Trước một chiếc răng gãy cần khám lại thật kỹ và có thể xử trí tùy trường hợp :

◦   Chóp chân răng nhỏ, không bị nhiễm khuẩn, việc tìm lấy chóp này có thể còn tai hại hơn là để lại, cần giải thích để bệnh nhân rõ sau vài năm chân này sẽ chồi lên.

◦   Mảnh gãy to hay chân răng bị nhiễm khuẩn phải cố gắng lấy ra bằng nhiều phương pháp.

Tuy nhiên, nếu nhổ đã quá lâu, trên một giờ thì nên hẹn lại vào ngày khác, tốt nhất là một tuần.

Nên cho bệnh nhân uống kháng sinh 4 ngày, nếu được thì chụp một phim X quang để xem mảnh chân răng rồi giải quyết, có thể gửi lên tuyến trên nếu khả năng và điều kiện không cho phép.

Đối với chân răng sữa gãy, cần thấy rõ mới bẩy vì bẩy có thể làm tổn thương mầm răng vĩnh viễn. Những chân răng sữa sẽ chồi lên theo sự mọc của mầm răng vĩnh viễn.

>> Cách nhổ răng an toàn

♦     Phòng ngừa.

Sự gãy răng có thể phòng ngừa được trong nhiều trường hợp, nếu nhổ được thực hiện có phương pháp, nhẹ nhàng lung lay kỹ.

Làm lung lay răng bên cạnh.

◦   Do sử dụng kìm có mỏ quá lớn hoặc do bẩy lấy điểm tựa là răng bên cạnh thay vì tựa trên bờ xương hàm.

◦   Trường hợp sai khớp nhẹ, ấn chiếc răng về vị trí cũ và khuyên không nên nhai trên chiếc này. Vài tháng sau phải xem mức độ sống của răng để kịp điều trị.

Nhổ mầm răng vĩnh viễn.

 Có thể xảy ra do nhổ một răng hàm sữa có chân chưa tiêu còn ôm chặt mầm răng vĩnh viễn.

◦   Xử trí: đặt lại mầm răng đúng vị trí vào hốc chân răng, khâu lại, sau đó theo dõi độ sống của chiếc này.

◦   Phòng ngừa : chụp phim và nhổ răng nhẹ nhàng.

Nhổ lầm răng.

◦   Do chẩn đoán sai, hoặc khám nhổ vội.

◦   Khi việc chẩn đoán nguyên nhân chưa rõ ràng thì chưa nhổ vội, nên điều trị thử hoặc chờ đợi ít hôm để theo dõi.

◦   Nếu răng còn nguyên phải cắm răng lại, buộc cố định và theo dõi.

Ngoài ra còn có những tác hại nữa như làm hại xương hàm.

>>  Tai biến xảy ra khi gây tê để nhổ răng
>>  Tai nạn làm hại răng trong khi nhổ răng

Read more…

Tai biến xảy ra khi gây tê để nhổ răng

Trong khi nhổ răng có thể xảy ra 1 số tai biến cho người bệnh. Vì vậy người nha sĩ cần phải hiểu rõ nguyên nhân có cách phòng ngừa, cách xử lý phù hợp trong mọi trường hợp để mang lại hiệu quả trong quá trình khám chữa và sự an toàn cho bệnh nhân.

1 số tai biến hay gặp :

Do thiếu máu ở não sau sự giãn mạch và tụt huyết áp xảy ra khi đang tiêm hoặc sau khi tiêm thuốc vài phút.

◦   Xỉu là tình trạng mệt lả hay ngất nhẹ rất ngắn trong đó sự mất ý thức không hoàn toàn.

◦   Ngất là sự gián đoạn của đời sống ngoại tiết  và sự ngừng ít nhiều hoạt động dinh dưỡng 

>> Cách nhổ răng an toàn

Nguyên nhân gây xỉu

◦   Do bệnh nhân quá lo sợ ảnh hưởng đến thần kinh giao cảm, đây là lỷ do thường gặp nhất.

◦   Ngộ độc thuốc tê như tiêm nồng độ quá cao hay tiêm vào mạch máu.

◦   Bệnh nhân có cơ địa dị ứng với một loại thuốc tê.

◦   Bệnh nhân có bệnh tim mạch.

Triệu chứng 

◦   Xỉu : môi tái nhợt, buồn nôn, tay chân bủn rủn, thở nông, mạch nhanh, huyết áp hạ.

◦   Ngất : thở khó hoặc ngừng thở, tím tái, đồng tử giãn, tim loạn nhịp hoặc ngừng đập.

Xử trí 

♦     Xỉu.           

◦   Để bệnh nhân nằm đầu thấp hơn chân, nới lỏng y phục.

◦   Chà, vỗ vào mặt và thái dương cồn 90°.

◦   Theo dõi mạch, huyết áp, nhịp thở, sắc mặt.

◦   Cho uống nước trà hoặc cà phê ấm.

◦   Tiêm thuốc trợ sức như: caféin lml dưới da hoặc long não 2ml dưới da.

♦     Ngất.

Nếu ngừng thở và tim đập yếu, nhanh chóng :

◦   Hà hơi thổi ngạt : miệng thổi miệng hoặc miệng thổi mũi. Bệnh nhân nằm đầu lật ngửa, thổi nhịp 15 lần trong một phút.

◦   Tiêm tĩnh mạch Hydrocortison 50 - 100 mg

◦   Nếu ngừng thở, ngừng tim, cấp cứu càng nhanh càng tốt:

◦   Hồi sức miệng thổi miệng và xoa bóp tim ngoài lồng ngực. Cứ 15 nén ngực (80 lần/phút) thì hai lần thổi phồng ngực nhanh với một cấp cứu viện. Hoặc 5 lần nén ngực (60 lần/phút) thì một lần thổi phồng ngực với hai cấp cứu viên.

◦    Tiêm tĩnh mạch Hydrocortison và Ephertrin 10 -15 mg (nếu trường hợp bị quá mẫn với thuốc tê gây xẹp tim nhanh).

Phòng ngừa.

◦   Chuẩn bị tâm lý và gây tin tưởng cho bệnh nhân.

◦   Coi chừng tiêm nhầm thuốc có nồng độ cao.

◦   Kiểm soát bơm tiêm tránh trúng mạch máu.

◦   Coi chừng các chông chỉ định của adrénalin. Trong nha khoa thường gặp xỉu, những trường hợp ngất có may mắn là rất ít gặp, nhưng người y sĩ răng trẻ em cũng luôn luôn sẩn sàng để cấp cứu bệnh nhân trong những tình huống xấu nhất.

Gãy kim

◦   Do kim hấp, luộc nhiều lần gây giòn.

◦   Do bệnh nhân cử động quá mạnh, người nhút nhát hay ở trẻ em.

◦   Thường chỉ có một phần kim gãy đâm vào mô.

Xử trí:

Đừng hốt hoảng, giữ chặt đầu bệnh nhân không để họ ngậm miệng, dùng kẹp gắp gắp ra.

Nếu bệnh nhân ngậm miệng kim sẽ bị đẩy sâu vào mô mềm, kim rất khó lấy, cần chuyển ngay đến bệnh viện.

Dự phòng :

◦   Đừng châm kím quá sâu.

◦   Chỉ dùng kim một lần.

ĐAU LẠ THƯỜNG

◦   Do đâm kim đụng vào dây thần kinh.

◦   Dò bơm thuốc quá mạnh, dung dịch thuốc quá lạnh.

◦   Do tiêm thuốc vào mô bị viêm.

Nếu tiêm đụng dây thần kinh có thể đưa đến viêm dây thần kinh hoặc đau dây thần kinh liên tục trong nhiều tuần. Nếu tiêm đụng dây thần kinh số VII (mặt) do gây tê vùng ở gai spix đâm kim quá sâu và quá cao, bệnh nhân có thể bị liệt mặt tạm thời trong vài giờ.

Xử trí:

◦   Khi nghe bệnh nhân kêu đau nên rút kim lui vài ly.

◦   Bơm thuốc tê chậm và nhẹ.

◦   Thuốc tê ấm

◦   Tránh tiêm vào vùng viêm nhiễm.

KHÔNG ĐỦ TÊ

Do sai kỹ thuật như gây tê tại chỗ không đụng xương hoặc gây tê vùng không đúng mục tiêu.

Mô bị viêm, thuốc tê tiêm vào sẽ bị trung hòa, thuốc tê biến chất, hết hiệu lực tê (thuốc trỏ màu vàng). Gây tê ở người nghiện rượu.

Xử trí:

◦   Xem lại chi định và kỹ thuật gây tê.

◦   Tăng liều lượng thuốc tê

BỌC MÁU

◦   Do kim làm tổn thương một mạch máu.

◦   Thường xảy ra ở  nữ có bệnh sinh chảy máu (hémogenie) hay chứng giòn mao mạch, không nên gây tê vùng cho những trường hợp này

Lưu ý : khi gây tê vùng, kim có thể đâm trúng mạch máu.

◦   Nếu trúng động mạch thì máu tự tràn vào bơm tiêm.

◦   Nếu trúng tĩnh mạch thì phải rút kim lui mới thấy máu tràn vào.

Việc vô tình bơm thuốc tê vào mạch máu gây tai biến nguy hiểm chết người (ngộ độc thuốc tê).

Độc tính của thuốc tê tiêm vào mạch máu tăng gấp nhiều lấn sp với tiêm dưới da.

CẮN MÔI

Thường xảy ra ở trẻ em, do thuốc tê chưa kịp tan sau khi nhổ răng, bệnh nhân hiếu kỳ muốn biết cảm giác lạ

Thường xảy a ở môi dưới, vết thương có thể sưng to, loét, nhiễm khuản.

Xử trí :

◦   Giải thích để bệnh nhân và người nhà hiểu

◦   Giữ vệ sinh

◦   Cho thuốc kháng sinh nếu sưng to

Dự phòng: căn dặn bệnh nhân khi mổ răng

>>  Tai nạn làm hại răng trong khi nhổ răng

>>  nhổ răng số không đau an toan nhất

Read more…

Nhổ răng là một thủ thuật có quan hệ trực tiếp đến tình trạng sức khỏe người bệnh, do đó trước khi nhổ răng cần phải khám kỹ bệnh nhân về toàn thân và tại chỗ để chuẩn bị bệnh nhân trước khi nhổ .

Khám toàn thân.

Nhằm phát hiện những trường hợp bệnh lý hoặc trạng thái khác thường có liên quan đến việc nhổ răng để có quyết định : bệnh nhân có thể nhổ răng trong điều kiện bình thường hay phải nhổ theo cách phẫu thuật tại bệnh viện và những chuẩn bị cần thiết cho quá trình nhổ răng, tránh gây tai biến cho bệnh nhân.

Chuẩn bị bệnh nhân trước khi nhổ răng

Phải phát hiện được các bệnh sau :

1. Bệnh máu, bệnh tim mạch, bệnh thần kinh, bệnh dị ứng (hen, suyễn...), bệnh lao, bệnh đái đường, bệnh giang mai.
2. Nếu nghi ngờ phải chuyển đến các khoa có liên quan để thăm khám, hoặc phải cho làm các xét nghiệm như xét nghiệm máu...
3. Đối với phụ nữ phải hỏi tình trạng thai nghén, kinh nguyệt, cho con bú...
4. Nếu có bệnh, không nên nhổ răng ở các phòng khám răng, mà nên nhổ ở bệnh viện hoặc nhổ răng có chuẩn bị.
5. Đối với những bệnh lây như bệnh viêm gan B hay nhiễm HIV hay bệnh AIDS... thì rất khó phát hiện khi thăm khám nha khoa, do đó bắt buộc phải xem mỗi người đều có khả năng lây nhiễm và phải áp dụng biện pháp vô khuẩn giống nhau cho toàn thể người bệnh khi khám và nhổ răng.

Trên thực tế, để đơn giản hóa công việc, việc khám tổng quát được thực hiện bằng một bảng câu hỏi sau đây:

• Bệnh nhân đã nhổ răng lần nào chưa ?
• Những lần nhổ trước có chịu được dễ dàng không ?
• Có việc gì xảy ra khi gây tê không ?
• Có dễ bị chảy máu hay chảy máu lâu khi nhổ răng hay đứt tay không ?
• Bệnh nhân có khỏe mạnh không ?
• Bệnh nhân có đang chữa bệnh gì không ? (như tim mạch, đái đường, lao, hen, bướu giáp trạng)
• Đang dùng thuốc gì ?
• Phụ nữ : đang có kinh nguyệt hay cho con bú, hay đang có thai ?
• Bệnh nhân ăn gì chưa ?

>> Cách nhổ răng an toàn

Khám tại chỗ.

Để phát hiện răng cần nhổ, tránh nhổ nhầm, không nên tin hoàn toàn vào cảm giác bệnh nhân vì nhiều khi không đúng.

Để dự đoán răng nhổ khó hay dễ và để chọn lựa phương pháp nhổ, dụng cụ nhổ răng, cần tiến hành khám cẩn thận bệnh nhân.

Khám tại chỗ gồm có :

 Khám răng.

•  Răng bị sâu, bị mòn, có chứa đựng chất trám ?
•  Răng sống hay chết hay đã chữa tủy.
•  Kích thước, hình thể của thân hay chân răng.
•  Răng mọc có bình thường không ? Quan hệ với các răng bên cạnh.
•  Chân răng có xòe, chụm hay dùi trống.
•  Răng có gần những vùng giải phẫu quan trọng ?

Việc đánh giá chân răng to, nhỏ, dài ngắn, mảnh thường dựa theo giải phẫu răng, những trường hợp bất thường cần có phim X quang mới phát hiện được như tăng cement ở chân răng (răng dùi trống), chân xòe hay chụm, khu vực nhiễm khuẩn, các chân răng còn sót, vật lạ, mầm răng vĩnh viễn... Những hình ảnh X quang giúp việc nhổ răng : giới hạn chấn thương, thu ngắn thời gian nhổ răng, lấy sạch vùng nhiễm khuẩn hay vật lạ trong ổ răng...

Khám xương ổ răng.

Quan sát và lấy ngón tay sờ bên ngoài và trong xương hàm răng cần nhổ để phỏng định bề dày của vùng này, có các lồi xương bao phủ các chân răng không ?

Xương ổ răng càng dày càng khó nong rộng, càng khó nhố. Ví dụ :

•  Chân răng số 4 hàm trên.
•  Chân răng 6,7,8 răng dưới.

Xương cứng hay mềm tùy theo lứa tuổi. Càng lớn tuổi xương càng đặc, càng khó nhổ. Xương hàm trên thường xốp hơn xương hàm dưới. Những người “lớn xương” là những người có răng khó nhổ.

Khám mô mềm chung quanh.

•  Lợi và niêm mạc có viêm không ? - để chọn phương pháp gây tê.
•  Có cao răng ở vùng trên răng nhổ và vùng lân cận..., để làm sạch trước khi nhổ răng.

Chuẩn bị bệnh nhân trước khi nhổ răng - Chuẩn bị tâm lý.

Bệnh nhân tùy hoàn cảnh hay sự giáo dục có thể xém việc nhổ răng là một việc không quan trọng hay trái lại tỏ ra rất sợ sệt. Thêm nữa có những bệnh nhân hồi hộp do những kỷ niệm đau đớn của thời thơ ấu cồn trong tiềm thức.

Bất cứ người nào cũng đều lo ngại cho việc nhổ răng sắp đến (sợ cái lạ, cái chưa biết) nhất là trẻ em rất sợ gây tê. Trong những trường hợp này, sự xúc động, sự sợ hãi có thể gây ảnh hưởng xấu cho cơ thể, hoặc sự chấn động của bệnh nhân trong lúc nhổ làm trở ngại cho việc nhổ răng.

Vì vậy, người y sĩ phải biết tạo một niềm tin tưởng cho bệnh nhân bằng cách :

•  Có thái độ quan tâm và thành thực với người bệnh.
•  Giải thích cho người bệnh biết mục đích của việc nhổ răng, việc nhổ răng sẽ tiến hành ra sao, gây tê sẽ có đau chút ít, cam kết sẽ nhổ răng một cách nhẹ nhàng, không đau đớn.

Đối với bệnh nhân quá nhút nhát có thể cho uống thuôc an thần như Diazepam (Seduxen, Valium) ucíng 1 viên (5mg) trước vài giờ, với trẻ em uống sirop phénergan 1 hay 2 thìa cà phê, 30 phút trước khi nhổ răng.

Chuẩn bị bệnh nhân trước khi nhổ răng - Chuẩn bị tại chỗ.

Gồm sự khử khuẩn miệng cho bệnh nhân càng kỹ càng tốt.

•  Đối với miệng sạch chỉ cần khử khuẩn bằng nước Oxy già.
•  Đối với người có vệ sinh răng miệng kém cần cạo đá, trám tạm các răng sâu trước khi nhổ, ngoại trừ những trường hợp khẩn cấp.

CHUẨN BỊ BỆNH NHÂN CÓ BỆNH TOÀN THÂN :

Bệnh thần kinh.

Một số bệnh ở hệ thần kinh có quan hệ khi điều trị răng miệng đó là : nhức đầu kéo dài hoặc động kinh.

• Nhức đầu kéo dài : có thể do tâm lý hoặc bị cao huyết áp hoặc do tổn thương ở não, cần phải chuyển khám nội khoa nếu không có tổn thương đặc biệt ; có thể cho thuốc an thần và nhổ răng nhẹ nhàng, thuốc tê không nên có thuốc co mạch.
• Động kinh : phải cho barbiturat để dự phòng cơn động kinh, thuốc tê nên dùng lidocain.

Bệnh nhân có viêm nhiễm đường miệng.

Viêm khớp răng, viêm xương, viêm tổ chức tế bào... cấp, mạn phải cho uống kháng sinh trước và sau khi nhổ răng.

Tốt nhất gây tê vùng để nhổ.

Bệnh nhân có bệnh tim mạch.

Thường có những tai biến xảy ra khi gây tê và tai biến có thể khó lường. Do đó khi nhổ răng phải hỏi thật kỹ vì có thể bệnh nhân đang điều trị bệnh tim hoặc bị nhẹ nhưng chưa biết, hoặc đang điều trị một loại thuốc chống đông máu. Các bệnh tim mạch thường là :

•  Bệnh tim tiên thiên (thường gặp ở trẻ em).
•  Bệnh thấp tim (thường gặp ở trẻ em)
•  Bệnh xơ vữa động mạch
•  Bệnh tăng huyết áp.
•  Bệnh van tim.

Khi nhổ răng cho những bệnh nhân này phải có ý kiến của bác sĩ nội khoa. Nếu nhổ răng phải chuẩn bị tâm lý chu đáo, cho uông thuốc an thần trước nhổ và tuyệt đôi không dùng thuốc tê có Adrénalin.

Bệnh đái tháo đường

Cần chuyển bác sĩ nội khoa điều trị ổn định, nên nhổ Rvào buổi sáng, sau khi ăn xong.

Không gây tê với thuốc tê có adrénalin vì adrénalin dễ gây tình trạng thiếu máu cục bộ và làm tăng đường huyết, phải cho kháng sinh trước và sau khi nhổ răng vì dễ bi nhiễm khuẩn.

Bệnh nhân rốì loạn tuyến giáp.

Bệnh nhân bị suy giáp hay cường tuyến giáp ; những trường hợp này có thể có những vân đề ở tim do đó phải phối hợp với thầy thuốc nội khoa.

Nhổ răng nên dùng lidocain không có adrénalin.

Bệnh dị ứng.

Cần hỏi xem người bệnh có cơ địa dị ứng không ? Những lần nhổ răng trước có bị những biểu hiện như ngứa, nổi mề đay hav co giật... Nếu nghi ngờ có thể làm test trong da, nếu nổi đỏ là kết quả dương tính. Thật ra test này vẫn ít giá trị và có thể nguy hiểm với người bị cảm ứng đặc biệt với thuốc tê.

Trên thực tế dị ứng với thuốc tê rất hiếm gặp. Nếu bệnh nhân khai là đã bị dị ứng trong lần nhổ răng trước thì nên chuyển đến bệnh viện và có ý kiến của bác sĩ chuyên về dị ứng.

Bệnh nhân bị bệnh ưa chảy máu, sinh chảy máu.

Chuẩn bị bệnh nhân trước khi nhổ răng

Khám bệnh nhân cần hỏi kỹ vì có những trường hợp ưa chảy máu chưa được phát hiện, nhất là ở trẻ em.

Bệnh nhân bị ưa chảy máu và sinh chảy máu chỉ nhổ răng trong trường hợp tuyệt đối cần thiết và phải nhổ răng tại bệnh viện để được truyền máu cho đến lúc liền sẹo và theo dõi chu đáo.

Có nghi ngờ nên cho xét nghiệm máu về công thức máu, thời gian máu đông, máu chảy.

>>  Tai nạn làm hại xương hàm trong khi nhổ răng
>>  Sau khi nhổ răng nên ăn gì cho mau lành?

Read more…